Pekelmeer: zout, roze water en duizenden flamingo's
Aan de zuidkust van Bonaire liggen de zoutpannen van Cargill, een actief zoutwinningsbedrijf. Het bijproduct van de zoutindustrie is hier tegelijk een natuurgebied: het Pekelmeer, een ondiepe lagune met een hoge zoutconcentratie. Het water heeft een roze tint doordat micro-algen (Dunaliella salina) floreren in het zoute milieu — dezelfde algen die flamingo's via hun voedsel hun roze kleur geven.
De Caribische flamingo (Phoenicopterus ruber) broedt hier al decennialang. Bonaire herbergt een van de grootste Caribische flamingo-populaties ter wereld, met schattingen van 3.000 tot 5.000 exemplaren op het eiland. Een groot deel broedt in Pekelmeer, op kunstmatige nesteilanden die door Cargill zijn aangelegd. De broedperiode loopt globaal van maart tot augustus, al zijn er ook buiten die periode altijd flamingo's aanwezig.
Waar je ze kunt zien — en hoe dicht je mag komen
Het broedgebied zelf is afgesloten voor bezoekers. Je mag de vogels niet betreden, benaderen of verstoren. De flamingo's zijn echter zichtbaar vanaf de openbare weg die langs de zoutpannen loopt — de kustweg richting het zuiden van Bonaire. Op sommige punten staan de vogels op minder dan 50 meter van de weg, wat goede foto's mogelijk maakt met een telelens.
De beste kijkplek is de obelisk bij Red Slave, aan de zuidpunt van het eiland, vlakbij de historische slavenhutjes. Hier staat een uitkijkpunt van waaraf je de lagune overziet. 's Ochtends vroeg, voor 8:00 uur, zijn de vogels het actiefst en staat de zon gunstig voor fotografie. Later op de dag, als het drukker wordt, trekken de flamingo's zich verder terug naar het midden van de lagune.
Washington Slagbaai Park in het noorden heeft ook flamingo's, met name bij Gotomeer en Slagbaai. Dit meer is zoeter dan Pekelmeer en biedt een ander landschap, maar de aantallen zijn er kleiner.
Gotomeer: de andere flamingo-plek op Bonaire
Wie Washington Slagbaai Nationaal Park bezoekt, kan ook Gotomeer aandoen — een brakwatermeer vlak buiten de parkgrens, aan de westkust. Hier verblijven flamingo's het hele jaar door, soms in groepen van een paar honderd. Gotomeer is voor niet-parkingang gemakkelijker bereikbaar dan Pekelmeer en ligt vlak langs de doorgaande weg.
Vanaf de parkeerplaats bij Gotomeer loop je een paar minuten naar de oever. Breng een verrekijker mee; de vogels staan gewoonlijk midden in het meer. Gotomeer is ook een goede plek voor andere watervogels, zoals bruine pelikanen, blauwe reigers en verschillende soorten steltlopers.
Praktisch: rijden, stoppen en fotograferen
Voor Pekelmeer heb je geen parkvergunning nodig. De weg langs de zoutpannen is openbaar. Stop aan de kant van de weg op daarvoor bestemde plekken — het is verboden om het terrein van Cargill te betreden. De obelisken aan de zuidkust zijn historische monumenten en vrij toegankelijk; hier kun je kort stoppen en uitkijken over de lagune.
Een huurauto of scooter volstaat voor de rit langs de zoutpannen. Vanuit Kralendijk is het zo'n 10 kilometer naar het zuiden. De weg is goed berijdbaar. Op de slavenhutjes bij Red Slave en Pink Beach is een kleine parkeerplaats. Neem zelf water en een snack mee; er zijn geen voorzieningen aan de zuidkust.
Flamingo's en het bredere ecosysteem van Bonaire
De flamingo is een beschermde soort in Bonaire, en de hele westkust van het eiland — inclusief het onderwaterleven — valt onder het Bonaire Marine Park. Dat betekent dat verstoring van dieren, ook aan de kant, wettelijk verboden is. Drones vliegen boven het broedgebied is niet toegestaan zonder vergunning.
De flamingo heeft de eilandstatus gekregen: hij staat op het wapenschild van Bonaire. Het eiland zet actief in op bescherming van het broedgebied, mede in samenwerking met Cargill. De kunstmatige nesteilanden in Pekelmeer zijn een goed voorbeeld van industrieel grondgebruik en natuurbehoud naast elkaar. Als je in de zomer bezoekt, zie je mogelijk ook jonge flamingo's — grijswit van kleur tot ze volwassen zijn.